Tihar - gdy super Święta trwają 5 dni

Tihar - gdy super Święta trwają 5 dni

o06/10/2021
Kategorie: Nepal Tagi: #trekking , #Nepal , #Himalaje , #Podróże

Znacie ten grudniowy klimat kiedy już czekacie na dłuższy czas z rodziną/bliskimi a może planujecie imprezę na stoku gdzieś w Austrii popijając grzane winko, czekając na magiczny czas i kilka dni wolnego? Ten zapach choinki, prezenty chciane lub nie, ale ofiarowane od serca, być może również czas wolny od pracy i świadomość, że choć to formalnie nie najważniejsze Święta to jakby najważniejsze? My też :)

To przenieśmy się do Nepalu :)

Dla Nepalczyków takimi naszymi "świętami" Bożego Narodzenia jest czas festiwalu Tihar. Jednego z dwóch (obok Dashain) najważniejszych, najbardziej celebrowanych i najbardziej niesamowitych uroczystości w roku. To bardzo ciekawy, kolorowy czas będący świętem świateł i kolorów poświęconych bogini Laxmi - bogini bogactwa i dobrobytu według mitologii hinduskiej.

 

 

Tihar trwa 5 dni i zazwyczaj wypada pod koniec października lub w początkach listopada. W tym roku, 2021, Tihar będziemy świętować od 2-go do 6-go listopada - może zdążycie jeszcze wpaść? :) Mimo, że Tihar jest świętem hinduistycznym,  celebrowany jest przez wszystkich Nepalczyków, bez względu na wyznanie. To przenikanie się religii i wzajemna tolerancja są w ogóle charakterystyczną cechą kultury nepalskiej, nikt tu specjalnie nie patrzy na granice. Przynajmniej nie te wyznaniowe.

Kto nie chciałby celebrować 5 dni? Przyjrzyjmy się tym dniom.

1. Dzień, to dzień Kruka (Kaag Tihar), 2. Dzień Psa ( Kukur Tihar), 3. Gai Tihar (Dzień Krowy) i Puja dla bogini Laxmi, 4. Govardhan Puja i Mha Puja - czczenie świętej góry Święto bawoła, 5.Bhai Tikka - Święto Brata.

Sporo, no nie? Chcecie wiedzieć więcej? Czytajcie dalej.

 

 

Dlaczego Kruk?

Kruki i Wrony są uważane przez wyznawców hinduizmu za posłańców boga śmierci Yamy.  By odgonić od siebie śmierć i chorobę, pierwszego dnia Tihar wyznawcy hinduizmu karmią Kruki i Wrony ziarnami, nasionami oraz słodyczami. Zazwyczaj zostawiają jedzenie dla ptaków na dachach swoich domów lub na ulicach by swobodnie mogły się nimi częstować.  Mają nadzieję, że dzięki tej ofierze, bóg Yama będzie łaskawy dla nich samych i dla ich rodzin i szybko nie zaprosi ich na spotkanie.

Dzień drugi - Dzień Psa, po naszemu - dzień pupila...no dobra, psa ;)

Tego dnia rządzą psy. Te z luksusowych domów (których bardzo niewiele w Nepalu...) i te nie mające domu w ogóle, bezpańskie. Honorowane są girlandami z kwiatów nagietka, tiką umieszczaną na pysku, między oczami i oczywiście smakołykami. Tymi gestami docenia się psią wierność ich towarzystwo i oddanie człowiekowi. Psy zajmują też szczególne miejsce w hinduizmie, nie tylko jako wierni towarzysze, ale także jako posłańcy Yamy i wcielenia boga Bhairavy. Chodząc po ulicach Katmandu nie znajdzie się tego dnia psa, który nie miałby tiki, choćby był najbardziej zaniedbany i schorowany.

Muuuuu

Krowa. Dzień 3-ci.

 

Poranek trzeciego dnia to dzień krowy, uważanej w hinduiźmie za święte zwierzę. O tym, że krowa jest święta w Indiach wiedzą chyba wszyscy, prawda? Podobnie jest w Nepalu. Hindusi czczą krowę jako zwierzę szczególnie potulne, które daje o wiele więcej niż bierze. Krowa produkuje mleko, ser, ghee (jakże ostatnio pupularne też u nas), mocz i łajno. Podczas gdy pierwsze trzy mogą być spożywane, uważa się, że mocz ma korzystny wpływ na zdrowie, a łajna używa się jako jako paliwa/ materiału palnego lub po prostu wykorzystuje się jejako nawóz. To ostatnie też przecież znamy :) Krowy również otrzymują girlandy, tikki i swoje smakołyki. To szczególny sposób okazania im w tym dniu wdzięczności za całe dobrodziejstwo które dają człowiekowi.

Trzeci dzień jest również najważniejszym dniem całego festiwalu, w godzinach popołudniowo-wieczornych pojawia się mnóstwo światła, to piękny widok, zwłaszcza jak ze wzgórza obserwuje się całą dolinę Katmandu. Tego dnia Lakszmi, bogini i patronka festiwalu, jest zapraszana i witana w domach mieszkańców. Na tę okazję domy są wyjątkowo posprzątane, a ich drzwi i okna udekorowane są girlandami z nagietków. W drzwiach i na parapetach ustawia się różne świece w tym wianki ze światłem by zaprosić bogini Lakszmi do domu. Jest magicznie.

 

 

Dzień 4-ty. Dzień, w którym docenia się pracę wołu (woła?). To bardzo pracowite zwierzę, które w szczególności pomaga na roli, jest bardzo wytrwałe, silne i uparte. Nepal jest w większości krajem roliniczym, zwierzę to jest szczególnie ważne właśnie dla tych, którzy żyją z rolictwa. Tego dnia odbywa się również Govardhan Puja, obrządek, który jest realizowany na cześć czczenia świętej góry Govardhan. 

Dzień 5-ty. Bhai Tikka. To drugi najważniejszy po Gai Tihar i Lakshmi Puja dzień festiwalu, tym samym ostatni dzień całego świętowania. To bardzo fajny dzień, który w przeciwieństwie do poprzednich nie jest poświęcony już bóstwu, czy zwierzętom, ale człowiekowi. Tego dnia odbywa się świętowanie w rodzinach, w których szczególne miejsce ma relacja siostry i brata. Słowo Bhai po nepalsku oznacza brat. 5-tego dnia festiwalu siostry dziękuję bratom za opiekę i wsparcie, a Ci pokornie przyjmują wyrazy wdzięczności w duchu szacunku do swoich sióstr. Tego dnia świętują i młodzi i starsi czerpiąc radość ze wspólnie spędzanego czasu. 

Legenda głosi, że kiedy brat bogini Yamuny śmiertelnie zachorował, Yama, bóg śmierci, przybył, by zabrać jego duszę. Yamuna błagała boga śmierci, aby poczekał, aż ona skończy swoją ostatnią puje (nabożeństwo) dla brata. Następnie rozpoczęła długą i skomplikowaną ceremonię, która objęła również Yamę. Yamuna poprosiła Yamę, aby nie zabierał jej brata, dopóki tika na jego czole nie wyblaknie, olej, którym go skropiła nie wyschnie, a girlandy, które założyła na jego szyję nie zwiędną.

Święto to jest więc rodzajem tworzenia bariery ochronnej przez siostry dla braci. Siostry umieszczają na czole braci tikkę, do której dodają święconego oleju, okrążają ich kilkakrotnie symbolicznie zapewniając ochronę a na ich szyi wieszają specjalną girlandę wykonaną z kwiatu makhani, znanego ze swojego długiego życia. Tika umieszczona na czole brata jest również wyjątkowa, ponieważ składa się z siedmiu różnych kolorów. Ceremonia jest przeprowadzana niezależnie od tego, czy brat jest starszy czy młodszy od siostry, a kwalifikują się do niej również pierwsi lub drudzy kuzyni. Na koniec brat dotyka czołem stóp swoich sióstr, co oznacza miłość, szacunek i oddanie. Bracia otrzymują różne gotowane potrawy, takie jak roti (zerknijcie poniżej, to takie okrągłę oponki), owoce i pakowane jedzenie, podczas gdy siostry otrzymują gotówkę lub inne prezenty.

 

I tak nam mija 5 dni wyjątkowego czasu. Dodamy, że wolnego od pracy w większości miejsc! Naszym skromnym zdaniem, to najciekawszy festiwal nepalski, dlatego jeśli planujecie swoją podróż jesienią, idealnie jest dopasować ją również do czasu festiwalu. Naszym subiektywnym zdaniem najciekawsze są  najważniejsze dni festiwalu, dzień 3 oraz dzień 5. Zachęcamy by być w Katmandu w którymś z tych dni.

Na koniec wskazówka, że jeśli czytasz ten tekst przed końcem października 2021, wciąż zdążysz wsiąść w samolot i być w Nepalu w czasie tegorocznego Tihar, który będzie miał miejsce w terminie od 2-go do 6-go listopada. Zapraszamy, my planujemy być :)

 

Inne posty

Znajdź swoją
Własną
drogę

Newsletter

Należymy do:

  • w Katmandu
  • i
  • w Katmandu
  • i